Ticari faaliyet yürüten işletmeler için en sık karşılaşılan sorunlardan biri, tahsil edilemeyen alacakların zamanaşımına uğrama riskidir. Zamanaşımı süresinin kaçırılması, hukuken geçerli bir alacağın dahi mahkemede talep edilemez hale gelmesine yol açabilir.
Genel ve Özel Zamanaşımı Süreleri
Türk Borçlar Kanunu, alacaklar için genel bir zamanaşımı süresi öngörmekle birlikte; kira bedelleri, cari hesap ilişkisinden doğan alacaklar ve bazı ticari nitelikteki talepler için daha kısa özel süreler de düzenlenmiştir. Alacağın hangi süreye tabi olduğu, alacağın kaynağına ve niteliğine göre değişebilir.
Zamanaşımı Ne Zaman Başlar?
Zamanaşımı süresi, kural olarak alacağın muaccel olduğu, yani talep edilebilir hale geldiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Vadeli sözleşmelerde bu tarih genellikle vade tarihidir.
Zamanaşımı Nasıl Kesilir?
Borçlunun borcu kabul etmesi, alacaklının dava açması, icra takibi başlatması veya ihtarname göndermesi gibi bazı işlemler zamanaşımını keser. Kesilme halinde süre yeniden baştan işlemeye başlar.
Alacaklılar İçin Pratik Öneriler
- Fatura, sözleşme ve cari hesap ekstrelerini düzenli olarak arşivleyin.
- Ödeme tarihlerini ve vadeleri takip eden bir sistem kurun.
- Zamanaşımına yaklaşan alacaklarda ihtarname veya icra takibi gibi kesici işlemleri zamanında başlatın.
Sık Sorulan Sorular
Zamanaşımına uğrayan alacak tamamen kaybedilir mi?
Zamanaşımına uğrayan alacak ortadan kalkmaz, ancak borçlu zamanaşımı def'ini ileri sürerse alacak dava veya takip yoluyla tahsil edilemez hale gelir.
Kısmi ödeme zamanaşımını keser mi?
Borçlunun borcu kısmen de olsa ödemesi veya kabul etmesi, kural olarak zamanaşımını kesen işlemlerden sayılır.
Zamanaşımı süresi sözleşmeyle uzatılabilir mi?
Zamanaşımı süreleri kural olarak emredici niteliktedir; sözleşmeyle genel olarak kısaltılamaz veya kaldırılamaz, ancak bu konuda somut olaya göre değerlendirme yapılması gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Alacağınıza uygulanacak süre için bir avukatla görüşmenizi öneririz.